Privacy

"Ik heb niks te verbergen" is een vaak gehoorde uitspraak tijdens een gesprek waarin het gaat over privacy of privacyaantastende maatregelen vanuit de overheid of het bedrijfsleven. Sommige mensen willen daar eigenlijk alleen maar mee zeggen dat ze niks op hun kerfstok hebben. Anderen zijn echt van mening dat ze niks te verbergen hebben. Het is hoe dan ook een gevaarlijke uitspraak, want iedereen heeft wat te verbergen. Namelijk, zijn of haar privézaken.

Privacy, wat is dat nou eigenlijk?

Over privacy is de laatste tijd veel te doen. Je hoort erover op het nieuws en leest erover in kranten. Maar wat is dat nou eigenlijk, dat privacy? Volgens Van Dale betekent privacy "de mogelijkheid om in eigen omgeving helemaal zichzelf te zijn". Bij privacy gaat het dus om 'jezelf kunnen zijn'. Hoe en wanneer jij jezelf bent, dat bepaal je zelf. Daar kan en heeft niemand anders wat over te zeggen.

Iedereen kan daarmee dus voor zichzelf bepalen wat voor hem of haar onder privacy valt en wat niet. Als meneer de Vries een abonnement op de Donald Duck heeft en hij wil dat voor zichzelf houden, dan is dat zijn goed recht. Als hij zijn medische situatie geheim wil houden, dan is ook dat zijn goed recht. Wanneer overheidsinstantie roept dat bij bepaalde maatregelen de privacy niet wordt geschonden, dan is dat dus zeer eigenaardig. Het is namelijk helemaal niet aan hen om te bepalen wanneer iemands privacy wordt geschonden. Het enige dat anderen, namelijk Nederlandse rechters, over iemands privacy kunnen zeggen is of een bepaalde schending strafbaar is of niet. Bij het tegen de wil van meneer de Vries in openbaar maken van zijn abonnement op de Donald Duck zal hij aanzienlijk meer moeite moeten doen om bij de rechter zijn gelijk te halen dan wanneer iemand zijn medische gegevens openbaart. Maar in beide gevallen is hij de enige die kan bepalen of hij zich in zijn privacy aangetast voelt of niet.

Waar ligt de grens?

Als alle maatregelen van de afgelopen 20 jaar, waarvan mensen vinden dat die op enige wijze hun privacy aantasten, niet in 20 jaar maar in een paar dagen zouden worden ingevoerd, dan zou dat waarschijnlijk op bijna iedereen zeer beangstigend overkomen. Grote kans dat dit hele land op z'n kop zou staan. Echter, nu het zo geleidelijk gebeurt hoor je bijna niemand klagen.

De grote vraag is nu: hoe ziet Nederland er over 20 jaar uit? Niemand kan daar antwoord op geven, ook de overheid niet. Voor veel mensen is de huidige situatie op het gebied van privacyaantastende maatregelen al onacceptabel. Als Nederland op de huidige voet doorgaat, zitten we straks in een situatie die voor alle Nederlanders onacceptabel is. Maar moeten we het zover laten komen? Het is van groot belang dat iedere Nederlander nu al voor zichzelf bepaalt waar die grens ligt. Wat is wel acceptabel en wanneer gaan de Nederlandse overheid en het Nederlands bedrijfsleven te ver met hun maatregelen?

Gevaren voor de privacy

Bij de massale opslag van informatie door de overheid en bedrijven is vaak slecht of zelfs geen zicht op wat er precies over iemand wordt bijgehouden en wat er met die informatie gebeurt. Laat staan dat de mogelijkheid bestaat om fouten de corrigeren of om informatie te laten verwijderen. Ook het inzichtelijk krijgen wie privéinformatie opvraagt en om welke reden is vaak lastig of zelfs onmogelijk. Het grote gevaar bij deze ontransparante manier van gegevensopslag is dat met die gegevens beslissingen over jou genomen kunnen worden waarbij je geen zicht hebt op basis waarvan deze genomen worden en of deze beslissingen terecht zijn.

Een ander gevaarlijk punt hierbij is dat als een bepaald gebruik van informatie op dit moment verboden is volgens de Nederlandse wet, dat niet garandeert dat dat in de toekomst nog steeds zo is. Heb je onder persoonlijk gestelde voorwaarden persoonsgegevens afgegeven, dan is het mogelijk dat aan die voorwaarden in de toekomst niet voldaan wordt. Of het mogelijk is je persoonsgegevens dan te laten verwijderen is nog maar de vraag.

Vaak worden privacy en veiligheid tegenover elkaar gezet. Om extra veiligheid te kunnen bieden wordt het inleveren van enige privacy als noodzakelijk geacht. Wat vaak niet gerealiseerd wordt is dat een bepaalde mate van privacy juist noodzakelijk is voor veiligheid. Identiteitsdiefstal ligt anders op de loer, een probleem dat door de Nederlandse overheid onderschat wordt en onvoldoende aandacht krijgt. Wordt onvoorzichtig met jouw persoonsgegevens omgesprongen, dan kan iemand anders met jouw identiteit aan de haal gaan. Aantonen dat jij niet de dader bent, maar het slachtoffer van identiteitsdiefstal is niet altijd makkelijk. Slaag je daar niet in, dan is de kans zeer groot dat jij vervolgens voor de gevolgen en de kosten opdraait.